اصطلاحات فقهی (1)

بسمه‌تعالی

 

اصطلاحات فقهی (1)

(23/4/1391-431)

 

 

آب مطلق: که به آن آب خالص هم می‌گویند. آبی است که از چیزی گرفته نشده است (مثل آب میوه‌ها) یا با چیزی مخلوط نیست و اگر هست، به گونه‌ای است است که مانع اطلاق عرفی آب به آن نمی‌شود و دارای 5 قسم است.(کر، قلیل، جاری، باران و . . .)

اجاره: قراردادی است که طی آن منافع مال یا کاراز سوی یک طرف در قبال اجرت و مدت معین به طرف دیگر واگذار می‌شود.

اجرت‌المثل: اگر شخصی بدون تعیین اجرت کاری را انجام دهد اجرت عرفی آن کار را گویند.

احتیاط لازم: احتیاطی که مجتهد لزوم رعایت آن را از طریق ادلة عقلیه یافته است.بیان حکم به صورت غیر قطعی.

احتیاط مستحب: بیان احتیاط بعد از بیان حکم

احراز: به دست آوردن

احکام خمسه: وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه.(واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح)

احوط: منطبق با احتیاط بیشتر

اخفاف: آهسته قرائت کردن   

استبراء: دور کردن بول،  منی و یا حیوان نجاست‌خوار

استرباح:  طلب ربح ، فایده خواستن

استعلام:طلب آگاهی کردن

استیفای حق: به دست آوردن حق.  

اِعراض از وطن: تصمیم انسان بر روی گردانی از وطن و ترک همیشگی آن.

اعلان: آگاه ساختن، آشکار کردن

افضاء: باز شدن یا یکی شدن و تداخل مجاری بول و حیض یا مجاری حیض و غائط یا هرسة آنها.

اقامة معروف: بپا داشتن سنتی که از نظر شرعی صحیح شناخته شده است.

اقوی این است: نظر قوی بر این است. احتیاط واجب

امور حسبیه: کارهای مالی از جمله رسیدگی به اموال یتیمان و…  که  توسط مجتهد عادل یا نمایندة او صورت می‌گیرد.(حساب-کتاب‌های مالی)

ایقاع: هر نوع قراری که چنانچه یک جانبه هم انجام گیرد صحیح باشد و نیاز به قبول طرف دیگر نداشته باشد.

برائت ذمّه: در موارد شک، مکلّف می‌باید بگونه‌ای عمل کند که یقین پیدا کند تکلیف خود را انجام داده است.

بعید نیست: فتوی این است. بیان حکم به صورت احتیاط

بلوغ: ظهور یکی از علائم سه‌گانه نشانه رشد جسمی و جنسی در انسان

تجافی: به حالت نیم خیز نشستن (در نماز جماعت و هنگامی که امام تشهد می‌خواند و وظیفه ماموم نیست)

تحت الحنک: زیر چانه. آن قسمت از عمامه که زیر گلو آویخته می‌شود.

تخمیس: خمس مال را جدا کردن. خارج کردن خمس مال

تَروّی: تفکر، تفکر دراعمال نماز توسط فرد برایبه یادآوردن چگونگی نمازی که خوانده است.

تزکیه شده: حیوانی که با رعایت موازین شرع ذبح شده است.

تسمیه: جاری کردن اسم خدا بر زبان(برای مثال هنگام ذبح حیوان)، نام بردن.  

ثمن: قیمت کالا.

تعقیب: دنبال کردن، پس از نماز به‌جای آوردن ذکر و دعا 

توکیل: وکیل قرار دادن.

تقاص: قصاص کردن.

تلقیح: انجام شدن عمل لقاح، نطفه مرد را با وسیله‌ای نظیر سرنگ به رحم زن رساندن.

تیمم جبیره‌ای: وظیفه فردی که بر اعضاء تیمم او مرهم یا پوشش است.

ثلثان:

تَسَتُّر: خود را پوشاندن

توریه: نوعی حرف زدن است که درآن فرد نه دروغ گفته می‌شود و نه سخن راسترا کامل گفته باشد. این روش نوعی پنهان کاری است که به منظور خلاص شدن از دروغ به‌کار گرفته می‌شود.

جاعل: منعقد کننده قرارداد جعاله، قرار گذارنده در جُعاله.

جاهل قاصر: فردی که در شرایط عدم امکان دسترسی به حکم خدا قرار دارد و خودش مقصر نیست.

جاهل مقصّر: فردی که امکان آموختن مسأله را داشته ولی خود در فراگیری آن کوتاهی کرده است و مقصر است.

جبیره: مرهم، پارچه و پوشش

جعاله: قراری که طی آن فردی اعلام می‌کند، هر کس برای او کار معینی را انجام دهد، اجرت مشخصی به او پرداخت می‌شود. مثل مژدگانی برای پیدا کردن گمشده.

جهر: چیزی را با صدای بلند قرائت کردن. (در نماز صبح و مغرب و عشا، فرد باید نماز را با حالت تجاهر بخواند)  

جماع: مقاربت، آمیزش جنسی، نزدیکی

حاکم شرع: مجتهدی که بر اساس موازین شرعی دارای فتوی و حکم است.

حَدَث اصغر: هر علتی که باعث باطل شدن وضو شود. 

حَدَث اکبر: هر کاری که غسل را برای نماز واجب کند.    

حَضَر: محل حضور (وطن)، مقابل سفر

حدّ ترخّص: حدی از مسافت که در آن دیگرصدای مؤذن شنیده نشود و دیوار محل اقامت قابل تشخیص نباشد.

حنوط: مالیدن کافور بر اعضای مرده از جمله به پیشانی، کف دست‌ها، سر زانوها و سر دو انگشت بزرگ پاها.

حواله: ارجاع طلب‌کار به شخص دیگر برای دریافت طلبش.

خالی از قوت نیست: معتبر است، فتوی این است.(بیان احتیاطی حکم)

خالی از وجه نیست: بی مورد نیست، فتوی این است. (بیان احتیاطی حکم)

 

در نگارش این مجموعه متن از محتوای رسالات برخی از مراجع استفاده شده است( به ترتیب الفباء: آقایان اراکی، بهجت، خمینی، خویی، فاضل و . . . ). همچنین برخی کتب آموزشی درباره آموزش احکام  نیز مورد توجه بوده است(از تالیفات علامه طباطبایی، آقای فلاحت زاده و . . .). در آخر نیز از مدرسان همکارم و نیز فراگیرانی که با بیان نظرات و پرسش‌های‌شان، در کلاس‌های درس، مرا یاری داده‌اند سپاس‌گزارم.رزاقی

 

/ 0 نظر / 91 بازدید