حرف دیروز(۱۲)- سجده، شارب، امام

 1- برای آقایون مستحبه که موقع سجده، ساعد و آرنجشون، روی زمین نباشه و فقط همون قسمت کف دست کفایت میکنه که روی زمین قرار بگیره. گاهی در نظرم، حس عبودیت و فروتنی، زمانی که کامل دست و ساعد رو روی زمین میگذاریم، بیشتره(البته اون حالت اول-فاصله داشتن ساعد و آرنج از زمین- مستحبه یعنی بهتره که اون جوری انجام بشه و اگه نباشه، اشتباه و مبطِل نماز نیست).

 

 یادم هست که به این موضوع برخورده‌ام که مرحوم احمد آقای خمینی، به این شیوه دوم(قرار دادن کامل آرنج روی زمین) در نماز، سجده کرده باشن.

 

  یه موضوع دیگه هم که درباره‌ی او برام جالب بود، بلندی شاربهاشون بود. نکته جالب و مهم این موضوع از نظرم این بود که با توجه به اینکه امام شاربهاشون رو کوتاه نگه میداشتن و با توجه به توصیه‌هایی که درباره این موضوع هست، حتی اگر بگوییم که مرحوم احمد آقا مجتهد هم بودن و نباید که تقلید میکردن و مجاز به این کار(تقلید) نبودن، اما اگر رابطه‌ی او با امام را لااقل در قالب فرزند و پدری یا فراتر از آن رابطه‌ی مرید و مرادی فرض کنیم(با توجه به دلبستگی او به پدرشان و نیز با توجه به عمق و ابعاد ویژه سلوک رفتاری وی با رهبر فقید انقلاب)، بر این اساس، اگر امام کوچکترین اشاره‌ای هم میکردن یا کمترین ناخرسندی‌ای هم درباره این رفتار از خود بروز میدادن، به نظر میرسه که احمد آقا از اون پرهیز میکردن. اما، امام  ضرورتی برای ورود به مسائلی که در حوزه‌ی امور خصوصی یا فردی یا سلیقه‌ای یا کم اهمیت قرار میگرفتند، قائل نبودن و اهم و مهم را رعایت میکردن.

 

 

 

2- باز هم جالب است که بدونیم و به یاد بیاریم، که امام با برخی از زیاده‌روی‌ها یا رویکردهای توأم با تندروی‌ در اندیشه‌ی واگذاری کلیه‌ی مناصب حکومتی به روحانیان، مخالفت میکردن. امام در بیانی اظهار کردن که در رژیم گذشته، میخواستند که فقط یک طبقه‌ی روحانی را از اینکه در مصدر امور باشند، حذف کنند، اما الآن(در آن مقطع زمانی) گروهی می‌خواهند که کار اشتباه‌تری انجام بدهند و فقط روحانیان را در مصدر امور قرار بدهند(نقل به مضمون). کار این گروه از این منظر بیشتر اشتباهه  که اون گروه قبلی، میخواستن که فقط یک گروه رو حذف کنند اما در این رویکرد، قائل به این بوده‌اند که فقط یک گروه را به عنوان کارگزاران حکومت قرار دهند.(رئیس دولت موقت و اولین رؤسای جمهور نیز، روحانی نبودند و ظاهراً بعدها، برخی از کارگزارن حکومت، با مذاکره‌ با امام، موافقت ایشان را برای ورود روحانیان به این عرصه، اخذ می‌کنند)

 

 

 

 3- باید دقت کنیم که برای یه کار مستحب یا حتی یه کار واجب، یه واجب دیگه‌ای رو ترک نکنیم یا یک حرامی رو مرتکب نشیم....

 

 

 

4- موضوع امر به معروف و نهی از منکر هم ظرائف و دقایق خودش رو داره که باید مورد ملاحظه و مراعات قرار بگیره. این موضوع دارای شرایط و مراتبه که بر اساس شرایط، وظیفه فرد معلوم میشه.

 

  تو یکی از وبلاگهایی که بیشتر موضع گیریهاش، موافق با دولت نهم به نظرم رسیده، چند تا عکس از طرح مبارزه با بد حجابی دیدم که این تذکر رو به یادم آورد. یک خانمی از نیروی انتظامی توی تصویر بود که با یه خانمی  که حجابش ظاهراً مناسب نبود، صحبت میکرد. اون خانم مأمور نیروی انتظامی، هم انگشترش مشخص بود، هم النگوی دستش و هم اینکه قسمتی از بالای مچ دستش(این ایراد رو بر اساس این نظر رسمی میگم که بیان میکنه که برای خانمها، "وجه و الکفین"  مقدار مجاز نمایان بودن اعضای بدنشون هست و این مقدار هم بدون زینت مجازه؛ یعنی، در برابر فرد نامحرم، مشخص بودن گردی صورت و هر دو دست از مچ به پایین ایرادی ندارد؛ همچنین آشکار بودن هرگونه زیوری برای نامحرم هم مجاز نیست؛

 

یادآوری این‌که آنقدر که در خاطرم هست، طبق نظر مشهور فقها، در نماز برای خانم‌ها، معلوم بودن پا از مچ تا انگشتان نیز ایرادی ندارد. و یادآوری دیگر این‌که، آنچه که در اینجا درباره حد پوشش بیان کردم مربوط به نظرات فقهی رایج مراجع است و با توجه به اینکه منطق حاکم بر انجام دهندگان این طرح، بنا به بیانشان مبتنی بر این نظرات یا ادبیات است، بنابراین برای محاجه‌ی با آنان، مبانی و اصول مورد نظر خود آنان را برای استدلال استفاده میکنم. و یادآوری دیگر این‌که در این نوشته، قصد این را ندارم که نفیاً یا اثباتاً، نظرات یا ایده‌ال‌های خود را درباره‌ی حد پوشش و نوع پوشش شرح دهم.)

 

  مقصود اینکه، باید دقت کرد که در امر به معروف و نهی از منکر، واجبی را ترک نکنیم یا منکری را انجام ندهیم.

 

  علی ای‌حال، برخی از مراتب امر و نهی را در صورت دارا بودن صلاحیت‌ها و وجود شرایط، هر فردی می‌تواند انجام دهد و برخی از مراتب آن، تنها باید توسط حاکم اسلامی انجام شود. برخی اولین مرتبه را روی برگرداندن و غیظ و غضب می‌دانند، اما به نظرم برای اصلاح دیگران، شروع با بیان لین و قول معروف مناسب‌تر است(گویا این نظر دوم را از آقای طالقانی هم خوانده‌ام). از جمله شرایط  وجوب وظیفه‌ی امر و نهی این است که فرد اطمینان داشته باشد که منکری انجام شده یا معروفی ترک شده؛ بداند که فرد مخاطب قصد تکرار و استمرار دارد و فرد آمر یا ناهی، احتمال اثرگذاری بدهد.

 

  گاهی و در بعضی شرایط نیز، چنانچه خوف آسیب دیدن وجود داشته باشد، وظیفه‌ی امر و نهی از فرد ساقط میشود.

 

مضمون نقلی از امام علی یادم اومد که میگه هرگز شما رو به چیزی دعوت نکردم مگر اینکه خودم پیشتر به آن قیام کرده باشم و شما رو از چیزی نهی نکردم، مگر اینکه خودم پیشتر از اون پرهیز کرده باشم.

 

اللهم اجعلنا من المتمسکین بولایه امیر المؤمنین.

 

 

 

5- این متن رو به نیت یادی از مرحوم احمد آقا شروع کردم که حرف‌های دیگری هم پیش اومد. الخیر فی ما وقع

 

 

 

و  حالا باز با  تکرار آغاز به پایان میبرمش.

 

1- برای آقایون مستحبه که موقع سجده، ساعد و آرنجشون، روی زمین نباشه و فقط همون قسمت کف دست لازمه که روی زمین باشه. گاهی در نظرم، حس عبودیت و فروتنی، زمانی که کامل دست رو روی زمین میگذاریم، بیشتره....

اللهم اجعل عواقب امورنا خیراً

 

برای تیمّن و تبرک و رجاءً یادی از ادعیه سجده:

 

یا وَلیَ العافِیَه! أسئَلُکَ العافیه؛ عافیةَ الدّنیا و الآخره.

 

یا خَیرَ مَسئُولینَ و یا خَیرَ مُعطینَ ارزُقنی و ارزُق عیالی مِن فَضلِکَ و رحمَتِک.

 

یا لُطیف! ارحَم عَبدَکَ الضّعیف.

 

دعای برای جمع را بیشتر از دعای فردی دوست دارم. نَسئَلُکَ را بیشتر از أسئلک، عِبادک را به جای عبدک، "نا" را به جای "ی" و "ما" را بیشتر از "من" دوست دارم.(یاد کتاب "برای خود، برای ما و برای دیگران" دکتر شریعتی افتادم)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   + مهدی رزاقی - ۱٠:٥٥ ‎ب.ظ ; ٢٢ اردیبهشت ۱۳۸٦