سبک‌ها و مکتب‌های هنری(3)

سبک‌ها و مکتب‌های هنری(3)

 (51/4/1390-403)

  

پارناسیسم Parnassism (هنر برای هنر)

این مکتب در قرن  نوزدهم میلادی ظهورکرد. عده‌ای از شاعران و نویسندگان رمانتیک، از جمله ویکتور هوگو، هنر برای هنر را می‌ستودند؛ او می‌گفت: "در شعر، صرف‌نظر از موضوع و نتیجه، لفظ و زیبایی نیز باید در نظر گرفته شود."

«تئوفیل گوتیه» -که در آغاز رمانتسیت بود- معتقد است هنر برای هنر امر پر ارزشی است و نباید مفید بودن شعر یا اثری را (در سبک پارناس) اصل فرض نمود، زیرا اگر چیزی مفید باشد، دیگر زیبا نیست.

این نویسندگان، وزن و قافیة شعر را سخت می‌ستایند و هنر را، «وسیله» نمی‌دانند.

در سال 1866 «لوکنت دولیل» مجموعه شعری را از شاعران مختلف جمع‌آوری کرد که در ستایش هنر بود و آن را پارناس نامید. (پارناس کوهی است در یونان که بنا به اسطیر یونانیان آپولون خدای شعر و موسیقی در آن بسر می‌برد.)

ویژگی‌های این مکتب:

در انتخاب شکل و بیان، بسیار دقیق عمل می‌کنند.

احساسات و آرزوهای سراینده، دخالت داده نمی‌شود.

قافیه باید مورد توجه قرار گیرد و رعایت شود.

 

رئالیسم(واقع‌گرایی)

پیروی از واقعیت، دوری از تخیل، دخالت ندادن احساسات، مشاهده و بررسی دقیق واقعیت‌های زندگی، درک صحیح علّت‌ها و آن‌چه بر زندگی مؤثر است،از ویژگی‌های اصلی این گونة ادبی می‌باشد.

برخی از  پیروان این مکتب:

بالزاک

گوستاو فلوبر

استاندال 

 چارلز دیکنز

هنری جیمز

تولستوی

 داستایوفسکی

ماکسیم گورگی

 شولوخف

 گالدوس

ماتاولی

 ایبسن

 استریندبرگ

 

ناتورالیسم(طبیعت گرایی)

تقلید از طبیعت را، برای ایجاد اثر هنری، ناتورالیسم (یا naturalism) می‌گویند. در فارسی معادل این واژه را طبیعت گرایی، طبیعت پردازی، اصالت طبیعت یا فلسفه طبیعت ذکر کرده‌اند.

برخی از نویسندگان این شیوه معتقدند که ادب و هنر نیز باید جنبه علمی داشته باشد. «امیل زولا» می‌گوید: «همان‌گونه که زیست‌شناسان به بررسی موجودات می‌پردازند، نویسندگان هم باید از این شیوه پیروی کند و جبر علمی و تجربه، باید مورد توجه قرار گیرد.»

برخی از ویژگی‌ها در این شیوة ادبی:

بد و خوب کار، نتیجة جبر و قوانین طبیعت است نه اراده فرد.

جسم بیش از روح اهمیت دارد و آن هم نتیجه توارث است (چه در نظم و چه در بی‌نظمی). روان و روح، سایه است.

برخی از نویسندگان این مکتب:

امیل زولا

پل الکسی

هویسمان

هانری بک

جرج مور‌

کرتزر Kretzer

 

در تهیه این مجموعه نوشتارها، از "دایره المعارف ادبی، عبدالحسین سعیدیان، انتشارات ابن‌سینا"،  "مکتب‌های ادبی، رضا حسینی"،  " دروس اختصاصی هنر- جلد اول، علیرضا کوچکی، انتشارات نورین سپاهان اصفهان"، "تقریرات دوره تاریخ هنر" جناب آقای رویین پاکباز و همچنین برخی تحقیقات  جناب آقای احمد احمدی بهره برده شده است.

(مهدی رزاقی)

 

   + مهدی رزاقی - ٧:۳۸ ‎ب.ظ ; ۱٥ تیر ۱۳٩٠