حرف دیروز- این حمایت است یا مزاحمت؟

حرف دیروز- این حمایت است یا مزاحمت؟

(14/6/1388- 289)

 

  یکی از مطالبی که این روزها بر اساس نقلی از امام -که بیان نموده بودند اگر دشمن از شما تعریف کرد در عملکرد خود تردید کنید(نقل به مضمون)- مطرح می‌شود، موضوع برخی حمایت‌های احتمالی یا موضع‌گیری‌های بعدی گروهی از کشورهای غربی در قبال یک جریان ایجاد شده در کشور و برخی افراد مرتبط با این حرکت یا واقعه بوده است. در این باره توجه به چند موضوع ضروری است:

-    در وهله اول باید به یاد آوریم که در منظر امام دشمن تنها در کشورهای غربی یا به اصطلاح آن روزگار بلوک غرب خلاصه نمی‌شد، بلکه این شمول دربردارنده‌ی بلوک شرق نیز بوده است و بنابراین اگر آن گروه نیز -که اکنون شامل کشورهایی مثل روسیه و چین و کره شمالی و ونزوئلا و ... هستند- از گروهی تعریف کردند، بر اساس همان معیار باید با دیده‌ی تردید به آن نگریست. جالب اینجاست که رهبر فقید انقلاب در جایی، زمانی که به مقایسه‌ی ابرقدرت‌ها می‌پردازند، شوروی را بدتر از آمریکا و انگلیس معرفی می‌کنند.(آمریکا از انگلیس بدتر، انگلیس از آمریکا بدتر و شوروی از هر دو بدتر، همه از هم بدتر، همه از هم پلیدتر) و بر اساس آنچه در ادامه این سخن بیان می‌دارند، می‌توان نتیجه گرفت که در هر زمانی ممکن است سروکار یا موضوع  اثرگذارتر یکی از آنان باشد.

-    امام بلوک شرق را با توجه به ملحد بودن و ماتریالیست(ماده‌گرا) بودن، از این حیث، دارای ایراد بیشتر می‌دانستند تا غربی که منکر خدا نیست.

-     نباید فراموش کرد که البته این چنین نیز نیست که هر موضعی که سایر کشورها در برابر یک کشور اتخاذ می‌نمایند الزاماً ناصواب و ناصحیح است و از سوی دیگر آنچه که مهم است، لحاظ نمودن مطالعه‌ی هزینه-سود در این روابط می‌باشد. برای مثال ممکن است برخی وقایع درباره کشورهایی، هم از سوی ایران و هم مثلاً از سوی کشورهای غربی مورد انتقاد باشد، بنابراین نمی‌توان هر انتقاد آنان را ناوارد و ناروا دانست.

-    در حال حاضر اقداماتی در برخی کشورهای متعلق به بلوک شرق سابق انجام می‌گیرد، مانند محدودیت در ارتباطات و اطلاع‌رسانی، محدود کردن رسانه های غیر دولتی، ایجاد محدودیت برای مسلمانان یا حتی قتل آنان، برقراری دولت‌ها و حکومت‌های میلیتاریستی(نظامی)، برقراری امکان ایجاد حکومت‌های مادام العمر و ریاست‌جمهوری‌های دائمی و... که از یک سو با توجه به روابط حکومت با آنان نباید از نقد و اعتراض رسمی کشورمان دور بماند و از سوی دیگر چنانچه این اعتراض‌ها در مواردی، هم از سوی ایران و هم از سوی کشورهای غربی انجام می‌پذیرد، به معنی ناصواب بودن اقدام حکومت یا هم‌سویی با غرب تعبیر نمی‌شود.(نیات این موضع‌گیری‌ها ممکن است که متفاوت باشند ولیکن به هر حال از نظر فرمی شبیه هم هستند)

-      در حالی که برای مثال از حمایت‌های امریکا از حرکتی، به عنوان نشانه‌ای برای نادرستی آن حرکت استفاده می‌شود، اما از سوی دیگر در سال‌های اخیر تلاش‌های مختلفی از سوی برخی مخالفان همان حرکت به صورت آشکار برای برقراری ارتباط با آمریکا صورت پذیرفته است(البته این فعالیت‌ها نیز چنانچه بر اساس همان مطالعه‌ی هزینه و سود انجام پذیرفته باشد، قابل تأمل است). امام در جایی درباره‌ی یکی از گروه‌های فعال در کشور -که بیان می‌شد در صدد برقراری رابطه رسمی حکومت و دولت با آمریکا بوده‌اند- بیان می‌دارند که "... و حمل بر صحت اگر داشته باشد، آن است که شاید آمریکای جهانخوار را –که هر چه بدبختی ملت مظلوم ایران است از ستمکاری اوست- بهتر از شوروی ملحد می‌دانند و این از اشتباهات آنان است".

-    در مطالعه‌ی موردی آنچه که هم به عنوان حمایت غرب از آن یاد شده است، توجه به موضوعاتی قابل تأمل است. در این امر آنچه که تنها به صورت بیانی و گفتاری به عنوان حمایت از سوی آنان انجام پذیرفته شده است، مستمسکی قرار گرفته برای ایراد وارد کردن به همان حرکتی که در داخل ایران انجام یافته است و مخالفان این حرکت، آن را  شاهد و قرینه‌ای برای محکوم نمودن این جریان قرار داده‌اند. اما از سوی دیگر آنچه که غرب به صورت عملی انجام داده است ایجاد تحریم‌ها و اعمال محدودیت‌هایی است که بسیاری از آن به عوض آنکه در حوزه‌ی سیاست باشد در حوزه‌هایی قرار دارد که مستقیماً با نیازهای مردم سروکار دارد و باز هم تهدید می‌کنند که این نوع تحریم‌ها و محدودیت ها را بیشتر خواهند کرد. در واقع موضع‌گیری و عملکرد آنان از هر دو سو بیشتر به زیان مردم بوده است.

-    به هر روی نباید فراموش کنیم که کشورها یک واقعیت صلب و لایتغیر نیستند که بتوانیم یک حکم ثابت و همیشگی را درباره‌ی آنان صادر کنیم، بلکه همیشه امکان تغییر وجود دارد و همچنین در دنیای گسترده و مرتبط امروز نباید فراموش کرد که اگر قرار باشد که کشوری به دولتی یا ملتی آسیب برساند، برای این امر لازم نیست که حتماً ارتباط مستقیم صورت پذیرد و نباید گمان برد که اگر این رابطه مستقیم وجود نداشت، دیگر آنان امکان هیچ گونه آسیب رساندنی را ندارند. در شرایط کنونی حکومت‌ها می‌باید با اتکای به مردم به "ایجاد مزیت رقابتی" بپردازند تا بتوانند توان ایجاد رابطه‌ای از موضع برابر را محقق نمایند.(در سطوحی عالی‌تر باید با گسترش اصول اخلاقی، به تنظیم عادلانه و منصفانه نوع رابطه کشورهای قوی‌تر با کشورهای ضعیف‌تر امیدوار بود. در این حالت کشورها با ایجاد الگوهای شایسته‌ی کاربردی و معرفی و شرح آنان، به عوض قطع رابطه با دنیای خارج، برای دعوت دیگران به آن نوع مطلوب ارتباطات خواهند کوشید؛ این امر شبیه همان "کلمة سواء" است که اسلام، مسلمانان و اهل کتاب را به سوی آن دعوت می‌کند)

 

   + مهدی رزاقی - ٤:۳٤ ‎ب.ظ ; ۱٤ شهریور ۱۳۸۸