اسفندگان/ اسپندارمز/ سپندارمذ

اسپندارجشن بر مادران و تمام بانوان و دوشیزگان شادمان

 

 همیشه‌مان مهربان، وفادار، بردبار و آبادان

 

 

 

 

 در گاه شماری پیشین ایرانیان، روز پنجم هر ماه را اسپند می‌نامیدند و در روز پنجم  دوازدهمین ماه سال(پنجم اسفند) که نام روز و ماه یکی بوده است، جشن برپا می‌کرده‌اند. مردمان در این روز پوشش‌های نیک بر تن می‌کرده‌اند و درخت می‌نشانده‌اند. برخی این جشن را جشن مژدبگیران(مژدگیران/ مردگیران/ مزدگیران) نیز یاد کرده‌اند، چرا که این روز، روز نکو داشتن و پیشکش دادن به زنان خانواده، توسط مردان بوده است.

 

 با توجه به اینکه در تقویم جلالی، ماه‌های نیمه اول سال، 31 روزه  شده‌اند، اکنون روز این جشن، بیست و نهم بهمن ماه  می‌باشد.

 

"سپندارمذ" همچنین نام فرشته‌ای است که نگهبان و موکل زمین، درختان و بیشه‌‌ها می‌باشد و زمین را آباد، خرم، پاک و بارور نگه می‌دارد. "سپندارمت" را مظهر بردباری و شکیبایی، فروتنی، وفا، صلح و محبت دانسته‌اند و همچنین گاهی آن را به معنی خود زمین نیز به ‌کار برده‌اند.

 

  در آخر هم، با توجه به اینکه این جشن از نظر زمانی به روز 14 فوریه و "روز ولنتاین" نزدیک است و نیز با توجه به رسم هدیه دادن به همسران و . . . در این روز، برخی پیشنهاد می‌کنند که این روز به عنوان "روز عشاق" در ایرن گرامی داشته شود و برخی دیگر هم با توجه به  تفاوت‌های محتوایی این دو مراسم، روز "جشن مهرگان" را برای "جشن عشاق" مناسب‌تر می‌دانند.

 

 

 

 

سپندارمذ روز خیز ای نگار             سپند آر و جام می آر.(مسعود سعد)

 

 

 

 

* سپنتا آرمئیتی : نحوه ضبط اسفندگان در زبان اوستایی است

 

* سپندارمت : نحوه ضبط اسفندگان در زبان پهلوی است

 

* سپندارمت یکی از امشاسپندان هفت‌گانة دین زرتشت است

 

* سپندارمت در جهان مینوی مظهر بردباری، فروتنی و محبت است

 

* سپندارمت در جهان جسمانی موکل زمین است. مؤنث است و دختر اهورا مزدا. زمین را آباد، خرم، پاک و بارور نگه می‌دارد. این فرشته شکیبا و بردبار است و مظهر وفا، اطاعت، صلح و سازش است.

 

 (برای چگونگی ضبط «برخی» واژه‌ها و نیز نگارش برخی از مطالب این متن از لغت‌نامه ارزشمند دهخدا بهره برده‌ام)

 

 

 

 

  مناسب است مطلبی را نیز درباره جشن سدگان(سده)  یادآوری کنم و آن اینکه قول مشهور درباره وجه تسمیه این جشن(به خلاف آن‌چه که  در پُست مربوط به این جشن آورده‌ام) این است که در تقویم قدیم ایرانی این روز برابر با "صد وقت" پس از شروع زمستان بوده است(زمانی که سال به دو فصل تقسیم می‌شده است، یکی تابستان هفت ماهه و دیگری زمستان پنج ماهه)؛ البته برخی دیگر از دانشمندان(فکر می‌کنم از جمله ابوریحان بیرونی) دلیل این نام‌گذاری را همان دانسته‌اند که از این روز تا نوروز پنجاه روز و پنجاه شب باقی مانده است. اما من اصرار دارم در شرایط اکنون‌مان که خوب است هر چه بیشتر برای شادمان بودن و شاد کردن مردم بکوشیم، به بهانه جشن سده از دهم بهمن تا نوروز، "صد وقت" برای خشنودی و خرسندی خویش و دیگران همتی کنیم.             حق تجلیتان

 

همیشه‌‌مان  مهربان، وفادار، بردبار، آبادان و تن آسان

 

 

 

   + مهدی رزاقی - ۱٠:٠٩ ‎ب.ظ ; ٢۸ بهمن ۱۳۸٥