حرف دیروز(15)- درباره 13 آبان 1358- قسمت اول

حرف دیروز(15)- درباره 13 آبان 1358- قسمت اول

(۱۷۹)

 

  - در زمانی که دانشجویان پیرو خط امام در جلسه‌ای درباره حمله به سفارت امریکا در تهران تصمیم می‌گرفته‌اند، از جمله معدود نمایندگان دانشجویی مخالف، آقای محمود احمدی‌نژاد(نماینده انجمن اسلامی دانشگاه علم و صنعت بوده‌اند. همچنین آقای محمدعلی سیدنژاد نماینده دانشجویان دانشگاه تربیت معلم نیز مخالف این امر بوده‌اند). برخی از این افراد، خطر جریان‌های مارکسیستی را در آن مقطع زمانی مهم‌تر از خطر امریکا می‌دانسته‌اند و بر این باور بوده‌اند که اگر قرار است اقدامی هم صورت پذیرد، باید از سفارت شوروی باشد(البته امام هم ارتباط با غرب را-که پیرو ادیان الهی هستند-  با رابطه با ملحدان کشورهای کمونیستی- ماتریالیستی یکسان نمی‌دانسته‌اند). درباره اختلاف نظر تسخیر یا عدم تسخیر سفارت امریکا، از سوی مخالفان حمله، کار گویا حتی به این هشدار هم رسیده است که اگر دانشجویان موافق، اقدام کنند، افراد مخالف،  دولت وقت(دولت موقت مهندس بازرگان) را از این امر مطلع می‌سازند(آقای سید محمد هاشمی در جلسه‌ای که در آبان 86 با حضور وی و آقای زیباکلام در بنیاد باران برگزار شده، بیان می‌کنند: "... در ابتدا تهدید کردند که در صورت انجام تسخیر سفارت آمریکا، این مساله را به دولت موقت اطلاع خواهند داد..."، به نقل از سایت بنیاد باران). البته، عملاً پس از تسخیر سفارت، شواهد بیّنی درباره عملی شدن این تهدید دیده نمی‌شود. (به نظرم مناسب است که زمانی، علاوه بر توجه به این دو قطب شرق و غرب در آن زمان، به تأثیرات و موضع‌گیری‌های  انگلستان و سفارت آنها هم در وقایع انقلاب و موضع‌گیری‌های داخلی در برابر آنان پرداخته شود)

 

  - طیف عمده آن دانشجویان با توجه به مسائلی مانند وقایع بعد از ملی شدن صنعت نفت، کودتای 28 مرداد، تجربه شیلی، برخی مراودات به زعم آنان مشکوک و...، خطر امپریالیسم امریکا را و احتمال آسیب‌رسانی به انقلاب تازه به ثمر رسیده را از سوی آنان جدی‌تر می‌دانسته‌اند.

 

  - گرچه که الزامی نیست که حقیقت یا واقعیت یک جامعه و دولت‌های آن ثابت بماند، اما در مورد روسیه فعلی که خلف اتحاد جماهیر شوروی است، می‌توان گفت که تغییر عمده‌ای در اولویت‌های اصلی روسیه کنونی با شوروی سابق و یا روسیه اسبق ایجاد نشده است و در مواردی تنها شکل‌ آن مناسبات، متناسب با هنجارهای زمانی خود تغییر کرده است؛ ایران برای آنها جاذبه‌های زیادی داشته است، از آب‌های گرم جنوب تا سرزمین‌های شمالی و تا دریای خزر و منابع آن.

 

  موضوع موضع‌گیری‌های شوروی در اسنادی که از سفارت امریکا منتشر شده است حاوی نکته قابل تأملی است؛  در شماره 16 اسناد منتشر سده(دخالت‌های آمریکا در ایران) صفحه 99 در نامه‌ای از سفارت امریکا در مسکو به وزارت امور خارجه امریکا پس از توضیحی درباره ادامه فعالیت‌های شوروی برای برقراری روابط دوستانه رسمی با ایران آمده است:"... ولی ما این را به عنوان تغییری در گرایش دائماً دو جنبه‌ای روسیه نسبت به انقلاب اسلامی خمینی می‌بینیم تا تغییری در سیاست اصلی...."؛ یا در جای دیگر (شماره 16، صفحه 167) پس از اشاره به استقبال مسکو از رژیم جدید ایران و شروع به تشویق سیاست‌های ضد غربی رژیم جدید توسط آنان اضافه می‌کند آن کشور چنین روشی را پیش می‌گیرد "تا بدین وسیله مانع سرکوبی گروههای طرفدار شوروی گردد و منافع اقتصادی اتحاد شوروی را حفظ کند...."

 

  درباره روسیه افزون بر این، خوب است یادآوری کنیم که این کشور به علت رابطه دو سویه‌اش با ایران و غرب موقعیتی را یافته است که از هر یک، علیه دیگری، منافعی را کسب می‌کند.

 

  - در تاریخ هم تکرار ممکن است که وجود داشته باشد و هم چرخش.

 

   در انتخابات دوره نهم ریاست جمهوری، رئیس جمهور منتخب با محور قرار دادن موضوعاتی چون عدالت اجتماعی و افکار "جمع‌گرایانه" توانستند که بخشی از افکار عمومی را با خود همراه سازند. تابلوهایی همچون ساده‌زیستی، پرهیز از مظاهر سرمایه‌داری و... در کارکرد درون جامعه‌ای و نیز بعدها تابلوهایی مانند مبارزه با امپریالیسم و... در کارکرد بین‌المللی از سوی ایشان ارائه شد؛ در قسمت اول برای نمونه اعلام و عمل به "پرهیز از استقبال از سران کشورها در کاخ سعدآباد" یا "پرهیز از استفاده از هواپیمای تشریفاتیِ" خریداری شده در دولت قبلی، برای سفرهای هوایی دولت‌مردان را می‌توان نام برد(اولین اسقبال در ساختمان پاستور به عوض سعدآباد، گویا از بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه بود که واکنش‌هایی هم به همراه داشت). در قسمت بین‌المللی هم می‌توان به روابط با چاوز، کاسترو و برخی دیگر از سران امریکای لاتین و... و حتی روابط با لیبی یا شخص معمر قذافی اشاره کرد(درباره لیبی و قذافی با توجه به موضوع آقای سید موسی صدر، در ایران حساسیت‌هایی وجود داشته و دارد). پس از گذشت آن سال‌های ملتهب انقلاب و در حالی که دوباره سخن از احیای ارزش‌های انقلابی و به اصطلاحِ این روزها گفتمان(discourse) انقلاب می‌شود، پس از مدتی، رئیس‌جمهور کشور، گستردن فرش قرمز را در کاخ سعدآباد برای پذیرایی از رئیس‌جمهور روسیه می‌پذیرند و مراسم استقبال را به جا می‌آورند. زمزمه‌هایی شنیده می‌شود که هواپیمای تشریفاتی خریداری شده از فرانسه در سفرهای دولتی به کار گرفته می‌شود و....

 

   البته مسلم است که قرار نیست در دنیای متعامل و در حال تغییر، همیشه و همه وقت به یک شکل عمل کنیم و یا نظراتی ثابت داشته باشیم، اما این مهم است که تغییرات، دارای دلیل باشند و چرخش‌ها دارای برهان. از سوی دیگر بیان این دلایل و در میان گذاشتن این حجت‌ها با مردم، سبب فهم مناسب‌تر میان جامعه و حکومت می‌شود و چنانچه بر خلاف این، اقدامات حاکمان در هاله‌ای از ابهام و... قرار گیرد، فاصله‌ی میان مردم و رهبران بیشتر و درک متقابل آنان کمتر خواهد شد. حتی اگر حاکم دچار اشتباهی هم می‌شود و با تغییر رویه‌اش می‌خواهد که عملاً به اصلاح آن خبط، قیام کند، باید که با مردم درمیان بگذارد تا که اعتماد عمومی-که از جمله شروط بقاست- حفظ گردد. بیان و اصلاح اشتباهات خوب است و از آن بهتر، تدبیر و دوراندیشی است که موجب عدم بروز اشتباه شود.

 

  در مباحث مدیریتی پیشنهاد می‌کنند که گاهی در سازمان‌های بزرگ، تا سه ماه یا صد روز پس از ورود به سازمان هم، برای تحول‌های بنیادین اقدام نکنید، چرا که به دلیل عدم شناخت کافی نسبت به زوایای مختلف و پنهان یک سازمان، ممکن است که تبعات منفی حاصل از تصمیمات عجولانه غیر قابل جبران باشد. این امر درباه جامعه هم می‌تواند که مورد توجه قرار گیرد؛ یعنی مطلوب این است که افراد یا احزاب، پیش از ورود رسمی به قدرت، شناخت‌های لازم را کسب کرده  باشند، اما اگر این چنین نکرده‌اند، تبعات منفی یک مکث برای تصمیم سازی و تصمیم گیری بهتر، شاید که کمتر از تبعات منفی تصمیم و اقدام‌های خلق‌الساعه باشد؛ در فرهنگ ما، حکایت جوی و آب رفته یا آبروی رفته و یا حکایت سنگ و چاه و عقلاء، حکمت‌هایی نمادین هستند.

 

 

-         مطالب پیشنهادی دیگر برای مطالعه:

 

  • حرف دیروز(4)- دشمن دانا، نوشته بیستم وبلاگ

     

  • حرف دیروز(8)- ملوان زبل، نوشته چلم وبلاگ

     

  • حرف دیروز(11)- مجاهد پیر، نوشته چهل‌و‌نهم وبلاگ

     

  • پست مرداد/امرداد، نوشته صد و هجدهم وبلاگ

     

  • حرف دیروز(13)- خوف و رجاء، نوشته صد و سی‌وهفتم وبلاگ

     

  • حرف دیروز(14)- استحاله، نوشته صد و چهل‌وپنجم وبلاگ

     

 

 

- به ویژه مطالعه‌ی شماره‌های 15، 16 و 18 از اسناد منتشر شده از سفارت امریکا را  پیشنهاد می‌کنم

 

- معرفی دو کتاب دیگر(به ویژه پیشنهاد می‌کنم که کتاب اول را که به طور خاص درباره موضوع گروگان‌گیری است اگر در دسترس‌تان بود، ببینید):

 

* گروگان‌گیری در ایران و مذاکرات محرمانه تهران؛ پیر سالینجر، ترجمه‌ی دکتر جعفر ثقة الاسلامی؛ انتشارت نوین؛ چاپ اول شهریور 1362

 

* روابط سیاسی ایران و آمریکا؛ آبراهام یسلسون؛ ترجمه‌ی محمدباقر آرام؛ انتشارات امیرکبیر؛ چاپ اول 1368

 

 

 

 

   + مهدی رزاقی - ٩:۳٦ ‎ب.ظ ; ٦ بهمن ۱۳۸٦